Enflasyon oranları ne zaman açıklanacak? Enflasyon oranı ocak 2022…

      Enflasyon oranı piyasalar ve vatandaşlar tarafından telaşla bekleniyor. Ocak ayı enflasyon oranı 3 Şubat Perşembe günü açıklanacak. 17 …

      Enflasyon oranları ne zaman açıklanacak? Enflasyon oranı ocak 2022…

      Enflasyon oranı piyasalar ve vatandaşlar tarafından telaşla bekleniyor. Ocak ayı enflasyon oranı 3 Şubat Perşembe günü açıklanacak. 17 ekonomistle gerçekleşen ankette ocak ayı için yıllık enflasyon varsayımları yüzde 40 ila yüzde 52,19 ortasında değişiyor. Aylık enflasyonun ise yüzde 9,80 düzeyinde gerçekleşmesi bekleniyor, kestirimler yüzde 6,9 ila yüzde 13,72 bandında yer alıyor.

      Geçtiğimiz ay enflasyon oranı, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) datalarına nazaran yıllık enflasyon yüzde 36,08 ile son 19 yılın tepesine yükseldi. Reuters’ın enflasyon anketine nazaran, minimum fiyat artırımı ve artan güç fiyatları nedeniyle Tüketici Fiyatları Endeksi’nin (TÜFE) ocak ayında son 20 yılın tepesi olan yüzde 46,68’e yükselmesi bekleniyor.

      ENFLASYON ORANI NE VAKİT AÇIKLANACAK?

      Ocak ayı enflasyon TÜİK tarafından 3 Şubat 2022 Perşembe günü duyurulacak. Saat 10:00’da dataların açıklanması bekleniyor.

      OCAK AYI ENFLASYON BEKLENTİSİ NEDİR?

      Reuters’ın enflasyon anketine nazaran, taban fiyat artırımı ve artan güç fiyatları nedeniyle Tüketici Fiyatları Endeksi’nin (TÜFE) ocak ayında son 20 yılın doruğu olan yüzde 46,68’e yükselmesi bekleniyor.

      Aylık enflasyonun ise yüzde 9,80 düzeyinde gerçekleşmesi bekleniyor, iddialar yüzde 6,9 ila yüzde 13,72 bandında yer alıyor.

      17 ekonomistle gerçekleşen ankette ocak ayı için yıllık enflasyon varsayımları yüzde 40 ila yüzde 52,19 ortasında değişiyor. TÜFE en son Nisan 2002 periyodunda yüzde 52,7 artış kaydetmişti.

      GÜÇ MALİYETLERİNDEKİ ARTIŞ ENFLASYONU TETİKLİYOR

      Artan güç maliyetleri paralelinde 2022 yılından geçerli olmak üzere değişik abone kümeleri için elektrik tarifelerinde yüzde 52 ile yüzde 125 ortasında; doğalgazda ise yüzde 15 ile 50 ortasında değişen oranlarda artışa gidildi. Akaryakıt fiyatları da artışta.

      Taban fiyat yüzde 50 düzeyinde arttırılırken sigara ve alkol kümesinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) yüzde 47 artırıldı.

      Enflasyon oranları ne zaman açıklanacak? Enflasyon oranı ocak 2022…

      ‘YIL İÇİNDE YÜZDE 50’Yİ AŞACAĞINI ÖNGÖRÜYORUZ’

      Tera Yatırım Başekonomisti Enver Erkan anketteki soruya verdiği cevapta siyaset faizinin arttırılmayacağı varsayımıyla önümüzdeki devirde enflasyon düzeyinin gerçek faizi eksi bölgeye itmeye devam edeceğini belirtti.

      Erkan, “Enflasyonun yıl içinde yüzde 50’yi aşacağını öngörüyoruz. Şubat ve Mart ayında yüksek gerçekleşen enflasyonun akabinde tepe noktasının mayıs ayında olabileceğini düşünüyoruz” dedi.

      ENFLASYON RAPORUNDA ‘LİRALAŞMA’ VURGUSU

      Geçen sene Nisan ayına kadar yedi aylık yükselişin akabinde tüketici enflasyonu mayısta tam kapanma önlemlerinin tesiriyle yüzde 16,59’a düşmüştü. Akabinde enflasyon bariz bir yükseliş eğilimine girdi ve TL’deki rekor kıymet kaybının tesirinin fiyatlara yansıması ile Aralık’ta yüzde 36,08’e yükseldi.

      Merkez Bankası (TCMB) yılın birinci enflasyon raporunda 2022 için enflasyon kestirimini yüzde 11,8’den yüzde 23,2’ye çekerken, siyasetlerin tamamının “liralaşma” için kullanılacağını belirtti.

      MERKEZ MAYISTA TEPE BEKLİYOR

      Üretim ve cari istikrarın enflasyonun düşürülmesine katkı sağlayacağını belirten TCMB’nin enflasyon raporunda paylaştığı grafik enflasyonun ocakta yüzde 50’ye yaklaşabileceğine, Şubat, Mart ve Nisan aylarında yüksek seyredeceğine, mayıs ayında ise yüzde 55’e yaklaşarak tepe yapacağına işaret ediyor.

      Reuters anketinde 2022 yılsonu enflasyon iddia medyanı ise yüzde 35 düzeyinde oluştu. Varsayımlar yüzde 27,60 ila yüzde 42 bandında yer aldı.

      Merkez Bankası (TCMB) Ocak ayı prestijiyle döviz rezervlerinde hem düşüş hem artış istikametli tesir eden daha etkin bir siyaset izlemeye başlarken Türkiye iktisattaki sorunları bir kere daha kamu denetiminin daha çok olduğu bir kur siyaseti ile çözmeyi deniyor.

      MÜDAHALELER OCAK’TA AZALARAK SÜRDÜ

      İktisatta enflasyon sorunu büyürken, siyasetlerin sürdürülebilirliği ve kamunun artan döviz riskine ait Reuters bir tahlil de yayımladı.

      Bankacıların öncü bilgilerden yaptığı hesaplamalara nazaran, Aralık ayında başlayan Merkez Bankası (TCMB) rezervleri kaynaklı müdahaleler Ocak’ta da devam etti fakat bu ölçü azaldı. Bankacıların hesaplamalarına nazaran rezervler geçen hafta olması gerekenden 600 milyon dolar ile 1 milyar dolar daha az arttı. Tekrar bankacılara nazaran fiyat kurdaki istikrarlı seyir için kullanıldı.

      Bankacılar Ocak’ta döviz için gereksinim olan arzın ölçüsünün sonuncusu Aralık’a gerçekleşen besbelli müdahalelere nazaran “çok daha düşük” meblağlara gerilediğini belirtiyor. Burada da bankanın yeni uygulamaya aldığı, ihracatın yüzde 25’i ve gayrimenkul alımı dahil vatandaşlık döviz gelirlerinin tamamının TCMB rezervlerine kazandırması uygulamaları belirleyici.

      Bu nedenle bankacılara nazaran artık TCMB rezervlerinden ne kadar kullanıldığının hesaplanması daha güç. KKM ve ihracatçıların döviz alımları üzere datalar için hala iktisat idaresi ya da siyasalların bu bilgileri telafuz etmesine de muhtaçlık duyuyor.

      Dolar/TL 13.5 etrafında çok dar bit bantta adeta sabitlenirken politikler 18’ün üzerindeki tarihi tepelerden düşüşü “kurdaki köpük alındı” olarak yorumluyor ve sırada enflasyon düşüşü olduğunu söylüyorlar. Dolar/TL’de sert hareketlerin akabinde hayli stabil seyrediyor.

      Bu biçim döviz kuru rejimleri öteki ülkelerce de uygulanıyor. İngilizce olarak “dirty float” ya da “managed regime” ismi verilen bu sistemlerde kur üzerinde kamu kısmen yada büsbütün belirleyici. Bankacılar kamunun döviz riskindeki ve süreçlerindeki hissesinin artmasıyla birlikte Türkiye’de de artık bu rejimlerin bir benzerinin oluştuğunu düşünüyor.

      Kabul görmüş iktisat teorilerini benimseyen ekonomist ve akademisyenlerin neredeyse tamamı mevcut siyasetlerin sürdürülebilir olmadığını ya da muvaffakiyet bahtının düşük olduğunu belirtiyor. Kimi akademisyenler ise uygulamaların bir “iktisat siyaseti bile sayılamayacağı” tenkitleri getiriyor.

      Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Refet Gürkaynak, “Kur muhafazalı mevduat (KKM) birinci getirildiğinde sonraki gün erken seçim bekliyordum…. bu uygulama adeta bir saatli bomba üzere duruyor. Saatli bomba patlamadan evvel çabucak seçime gideceklerini sanıyordum. Bunu yapmadılar… Şayet sorunu çözdük zannediyorlarsa benim korktuğumdan daha berbat durumdalar… Biz kuru 8’den 18’e çıkardık ve 13’e düşürdük diye seviniyoruz. Olacak iş değil bu. Türkiye gerçek yönetilmiyor” dedi.

      TCMB Aralık ayında 20 milyar doları bulan direkt ve dolaylı müdahaleleriyle aslında negatifte olan swap hariç döviz rezervi eksi 60 milyar dolara geldi.

      PİYASA İSTİKRARLARI ARTIK ESKİSİNDEN DAHA FARKLI

      Fakat bankacılar bu defa geçmiş satışlardan farklı olarak bireysellerin panik döviz alımlarının olmadığını, yabancı yatırımcının sıcak para yatırımının çok düşük olduğunu, düşük faizle ferdi kredi ile finanse edilen döviz birikimi artışı görülmediğini, TCMB’nin yüzde14 siyaset faizine karşın ferdî kredi maliyetlerinin yüzde 40’a ulaştığına dikkat çekiyor.

      Bankacılara nazaran piyasadaki her faiz aslında Aralık’tan beri TCMB’nin siyaset faizinin çok üzerinde oluşuyor. Buna yüzde 23’lü düzeylerdeki 10 yıllık Hazine tahvil getirisi ve bir çok kredi de dahil.

      TCMB artık ihracatçıların döviz gelirlerinin yüzde 25’ini direkt rezervlerine alıyor. Emsal biçimde gayrimenkul dahil vatandaşlık süreçlerindeki döviz gelirlerinin yüzde 100’ü de TCMB’te satılmak zorunda. KKM’den de şu ana kadar 5 milyar dolara yakın dövizden dönüş yaşandı. Kurumsalların iştiraki ile fiyatta TCMB artış beklediğini de söylerken Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati’ye nazaran ise bu fiyat 10 ile 20 milyar dolar ortasında olacak.

      Kurumlar vergi teşvikleri ve kamu bankalarının en üst seviye yöneticilerinin telefonları öncülüğünde dövizden TL’ye kurumların ve bireylerin de geçmesi özendirilirmiş durumda. Kamu bankalarına bu süreç perfromans kriteri olarak bile belirlendi.

      KAMUNUN RİSK YÜKLENMESİ NEGATİF

      Döviz istikrarı geçmişe nazaran daha olumlu görünüyor. Lakin her geçen gün kamunun daha çok kur riski üstlendiği bir süreç, olumsuz bir senaryoda iktisada negatif tesirinin daha da yüksek olacağı manasına geliyor.

      Bir bankanın döviz masası işlemcisi, “Basit bir hesap ile 20 milyar dolar aylık ihracat yapıyoruz desek haftada 1 milyar doların TCMB rezervlerine girmesi gerekir. resskont da var swap da var. Lakin TCMB rezervlerinde bu artışın sonlu bir kısmını görebiliyoruz. Farkın Aralık’ta olduğu üzere dövizin stabil seyri için arz olarak piyasaya satıldığını söyleyebiliriz. Öncü datalar Aralık’ta başlayan döviz satışlarının Ocak’ta da bariz yavaşlayarak devam ettiğini gösteriyor.”

      TCMB rezervlerin satışına ait Reuters haberine yorum yapmadı lakin TCMB Lideri Şahap Kavcıoğlu dünkü konuşmasında TCMB rezervlerinden yapılan hesaplamalara ve bu taraftaki çıkarımlara katılmadığını zati söylemişti.

      Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati ekonomistlerle son yaptığı toplantıda kamu kurumlarının gerekli gördüğü durumlarda dövize müdahale etmesisinin “yetki alanı içindeki bir konu” olduğunu söyledi.

      Üst seviye bankacı, “Yabancı yatırımcı artık çok az. Ferdi tarafta panik döviz yönelimi 20 Aralık’ta durmuştu. Sonrasında sonlu bir çözülme görüldü dövize yeni yönelim yok. Kurumsal tarafta ise yatırımcıların döviz bozdurması isteniyor. Kamu bilhassa bu hususta öncü. Yabancı az, yerli bir biçimde dövize yönelmiyor ve sonlu bozduruyorsa ise bu biçimde döviz istikrarı daha hudutlu rezerv satışlarıyla şu anki üzere sabit kalıyor” dedi.

      YABANCININ KURDAKİ TESİRİ AZALDI, HÜKÜMET KURDAN ŞAD

      Kurda artık yabancının tesiri çok düşük. Lokallerin ise KKM ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın 20 Aralık konuşması ile birlikte dövize yastık altına yönelimi artık görülmüyor. Yani artık piyasada ferdi kaynaklı panik “sonlandı” ve bu “doğru bir adım”.

      Bu hususta tenkit ise daha evvelki faiz indirimi üzere yanlış adımların oluşturduğu bir sonuna süreksiz önlemler alındığı istikametinde.

      Tekrar de iktisat idaresi ve siyasilerden gelen yorumlar ise son periyotta TL’nin “istikrarlı seyrinden” memnuniyet duyulduğunu gösteriyor. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan kurun “istikrar kazandığını” belirtirken kur üzere “enflasyondaki köpüğü” de kısa vakitte ortadan kaldıracaklarını belirtiyor. Kavcıoğlu ise enflasyon raporunda kur baskının giderildiğini belirtirken, “Kuru hallettik, inşallah enflasyonu da bu siyasetlerle halledeceğiz” diyor.

      Hükümetin siyasetinin odağında kaynakların ihracat, üretim ve yatırıma yönlendirilmesi ile cari fazla verilmesi yer alıyor. Döviz istikrarının müspet bir seyre dönmesinin de dayanağıyla enflasyonun 2023 seçimleri öncesinde tek haneye düşürülmesi hedefleniyor.

      Rezervleri negatifte olan TCMB’nin döviz satışlarının ne kadar kadar sürdürülebilir olacağı da kıymetli bir soru Bankacılara nazaran cari istikrar burada kritik ve izlenmeli

      Bir öteki taraftan analistler enflasyondaki yükselişe bugüne kadar her hangi bir tedbir alınmadığına da dikkat çekiyorlar. Ocak’ta tüketici enflasyonun yüzde 45’i biraz aşması, üretici enflasyonun ise yüzde 100 civarına ulaşmasını bekleniyor. (REUTERS)

      YORUMLAR

      Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.